HOME PRILOZI RADIONICE RASPORED KONTAKTI ULIKA LINKOVI  
            ۩ Specijalni individualni programi          
    Masaže i ostali
  manualni tretmani

 

 Tretman osoba s oštećenjem mozga  (Bobath koncept)    
   
Neurološki bolesnici imaju vrlo specifične potrebe. Postoji nekoliko metoda tretmana. Praktičari i klinike koje se bave tretmanima ovakvih stanja obično koriste samo jednu metodu. Cilj bilo kojeg rehabilitacijskog programa je optimalna funkcionalna neovisnost i maksimalna samostalnost u aktivnostima svakodnevnog života. Fizioterapeut je dužan uočiti: odstupanje pacijentovih motoričkih aktivnosti od normalnih aktivnosti, stanje i raspodjelu tonusa mišića (visok, nizak, kombiniran), automatsku posturalnu prilagodbu, stanje ravnoteže, pokretljivost, funkcionalnu aktivnost, asocirane reakcije, kompenzacije, osjetilna oštećenja, i na osnovu toga planirati i evaluirati individualni terapeutski program. Na žalost, danas u Hrvatskoj većina fizioterapeuta ne tretira samo jednu vrstu bolesnika, a mnoge neurološke bolesnike ne tretiraju fizioterapeuti - specijalisti.

Bobath metoda potpuno je izmijenila tradicionalni sistem korištenja kompenzatornih mehanizama bolesnika za postizanje funkcionalnih aktivnosti. Kod tradicionalnog sistema ukoliko se ruka nije spontano oporavljala postavljala se u udlagu, terapeut je izvodio pasivne pokrete plegičnih ekstremiteta, bolesnik je provodio vježbe jačanja navodno slabe strane tijela, a kretao se koristeći klupicu, štaku ili štap za potporu.

Neuroplastičnost je predložena kao osnovni princip na kojem se temelji Bobath terapija. Međutim ovaj oporavak funkcija može biti korišten za tumačenje bilo koje glavne terapije u neurološkoj rehabilitaciji, koja svaka teži normalnom pokretu na drugačiji način. Nadalje, prema publiciranoj literaturi i adaptiranoj od Goodgold – Edwards Bobath koncept se, uz oporavak funkcija baziran na neuroplasticitetu, temelji i na: sistemskim modelima motorne kontrole središnjeg živčanog sustava (CNS-a), neurofiziološkoj disfunkciji kao primarnom uzroku disfunkcije pokreta, ponovnom iskustvenom učenju normalnog pokreta aktivnim sudjelovanjem pacijenta, terapeutovoj manipulaciji različitih aferentnih ulaza (uglavnom proprioceptivnih). Izvođenjem normalnih pokreta, automatskih posturalnih prilagodbi, reakcija uspravljanja i ravnoteže, CNS-u se daju normalne proprioceptivne i senzoričke informacije koje omogućuju plastičnu adaptaciju CNS-a što vodi oporavku funkcije. Oporavak funkcije će povratno omogućiti normalniju motoričku aktivnost. Unutar aktivnog programa treninga, intervencija se može stupnjevati da bi se osigurao aktivan input koji će dozvoliti CNS-u da reagira «kako bi trebalo», biološki i behavioralno. Program lokomotornog treniranja može biti usmjeren ka progresivnom povećanju proporcije tjelesnog opterećenja. Što je najvažnije on mora obuhvatiti blisku suradnju između terapeuta i pacijenta, omogućavajući terapeutu primjenu adekvatnog stimulusa u točno određeno vrijeme. Za postavljanje strategije rehabilitacije terapeutu je potebno precizno poznavanje područja lezije kao i drugo opširno znanje neuroanatomije i funkcije neuronskih krugova koji su time obuhvaćeni, te tehnika kojima bi povećali aktivnost u određenim krugovima. Treba pažljivo procijeniti posljedice postavljenih strategija. Može se dogoditi da npr. povećana aktivnost u narušenom krugu vodi većoj šteti, dok smanjena aktivnost omogućava metabolizmu da bude usmjeren ka oporavku procesa. Za uspješnu rehabilitaciju važno je odrediti optimalan balans između tih oprečnih faktora. Masovni spastički pokret, pokret izveden u nenormalnom obliku, kompenzatorni pokret ili položaj te asocirane reakcije dovode do plastične adaptacije CNS-a ali je takva adaptacija nepoželjna i vodi u još veću upotrebu kompenzatornih pokreta i pojačane spastičnosti.
Tehnike tretmana koje se koriste u Bobath konceptu teže prema funkcionalnim pokretima i motoričkim aktivnostima, što daje smisao procesu rehabilitacije, a pacijenti su više motivirani.
Problemi koji se mogu javiti ovise od dijela mozga koji je zahvaćen i koliko je ozbiljno oštećenje. Neki od najčešćih problema su: reducirana kontrola pokreta i/ili gubitak osjeta u nekim djelovima tijela, obično na suprotnoj strani od ozljede, poteškoće hodanja, poremećaj balansa, problemi vida, problemi govora i/ili razumijevanja govora, konfuzija, slaba memorija, reducirana kontrola mjehura / crijeva, poteškoće gutanja, reducirana kontrola nad emocijama (npr. neprimjereno plakanje).

Rani fizioterapeutski tretman važan je u rehabilitaciji. Iako se najveći oporavak događa u prvim mjesecima napredak u funkciji može se nastaviti godinama. Učestala fizioterapija će maksimalno povisiti dostignuti stupanj oporavka.
Osnovni princip re-edukacije obuhvaća vođenje - facilitaciju ili taktilni kinesteski program kroz sagledavanje i rješavanje problema s pacijentom, provođenje ciljanih zadataka, osmišljen plan rukovođenja pokreta, korištenje obje ruke u procesu facilitacije. Vodi se cijelo pacijentovo tijelo, a izbjegavaju verbalne komande jer pacijent nema sposobnost voljne kontrole nad pokretima pa aktivnost usmjerava u masovni spastični oblik i kompenzaciju. Terapeut stabilizira jednu polovicu pacijentovg tijela prije nego drugu potakne na pokret, ...
Neke mogućnosti tretmana:

Ležanje na hemiplegičnoj strani: krevet je potpuno ravan, glava je stabilizirana u ugodnom položaju, tijelo je lagano zabačeno unazad i stabilizirano jastukom u području leđa i stražnijice, hemiplegična ruka je u položaju 90° fleksije i potpuno poduprta (npr. stolicom uz pacijentov krevet), lakat je ispružen koliko je moguće a dlan okrenut prema gore, druga ruka je položena na trupu ili jastuku, kuk hemiplegične noge je u ekstenziji, a koljeno lagano savinuto, kuk i koljeno druge noge su lagano savinuti i u iskoraku na jastuku.

Postranični transfer u krevetu: krevet je potpuno ravan, pacijent leži savijenih koljena, a peta blizu stražnjice, facilitacijom se pacijentova koljena vode naprijed i dolje preko peta, druga terapeutova ruka vodi zdjelicu prema gore i postranično, zatim se ramena pomoću jastuka pomiću postranično dok je tijelo u potpunosti ravno.

Pasivan transfer sa stolice na krevet: terapeut stoji ispred pacijenta te podupire ispruženu hemiplegičnu ruku pridržavajući je između svog tijela i ruke, pacijent se facilitira iz ramena, pacijentovo koljeno je stabilizirano terapeutovnim koljenom, težina se prenosi naprijed preko ravnine stopala, vođenjem ramena prema naprijed i dolje podiže se stražnjica, terapeut zatim premješta svoje ruke na pacijentove kukove kako bi facilitirao transfer težine.

Hod: terapeut stoji ispred pacijenta, hemiplegična pacijentova ruka je položena na terapeutovo rame, dok terapeut svoju stavlja na lopaticu i podupire hemiplegičnu ruku, druga trapeutova ruka vodi transfer težine pacijenta preko zdjelice.

Fizioterapija ima ključnu ulogu u rehabilitaciji dajući najveći doprinos prevenciji i korekciji nesposobnosti i invalidnosti koje nastaju kao posljedice oboljenja, ozljede ili kongenitalne malformacije. Većina osoba s oštećenjem mozga inicijalno je tretirana u jedinicama intenzivne skrbi. U kasnijim stadijima terapija se može provoditi u rehabilitacijskim bolnicama, kroz dnevne bolnice, također u privatnoj praksi, kućnoj njezi i rehabilitaciji u pacijentovu domu. Rehabilitacija ovih pacijenata spada među najskuplje u shemi zdravstvenog osiguranja.


                                                                                                                                    
Iva Kolić, vft

 
    Vježbe u malim
  grupama
 
   
    Specijalni individualni
  programi
 
   
    Standardne
  procedure  
 
   
    Prednosti  
   
    Mislimo danas za
  zdravije sutra
 
   
    Cjenik usluga  
   
    Poklon bonovi  
   
    Komentari
  zadovoljnih korisnika
 
     
    Galerija slika    
     
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
             
                 
           

                                 ©2008 IK Centar za vitalizaciju i relaksaciju organizma